|
Hızlı Okuma Teknikleri (1)
Giriş Tüm eğitim süreçlerinde üzerinden geçmek zorunda olduğumuz dört aşama vardır. Bu aşamaları iyi kavramak ve gelişmemizin seyrini bu aşamalara göre takip etmek zorundayız.
1.Aşama: Bilinçsiz Yeteneksizlik: Bu aşamada hangi konuda yeteneğinizin eksik olduğunu tam olarak bilemiyorsunuz. Örneğin bir uçağın nasıl kullanıldığına dair hiç bir bilginiz yoksa pilotluk açısından bu aşamadasınız.
2.Aşama: Bilinçli Yeteneksizlik: Bu aşamada bir işi yapmanız için hangi yeteneklere sahip olmanız gerektiğini biliyorsunuz. Nasıl yüzebileceğinizi, arabayı, uçağı nasıl kullanacağınızı biliyorsunuz. Ancak arabanın direksiyonunu, vites kolunu ve gaz pedalını biliyor olmanız, onu kullanabileceğiniz anlamına gelmiyor. Bu aşamaya kadar "öğrenim" yoluyla ilerleyeceksiniz: Kitap okumak veya ders dinlemek sizi bu aşamadan öteye götürmeyecektir. Eğitim bundan sonra başlar.
3.Aşama: Bilinçli Yeteneklilik: Bu aşamada bilincinizi kullanarak yeni yetenek alanlarınızda çalışıyorsunuz. Örneğin tüm dikkatinizle araba kullanıyorsunuz. Tüm dikkatinizle yüzüyorsunuz. Dikkatinizi, bilincinizi dağıttığınızda işiniz de aksayacaktır. İşte yeteneklerin geliştirildiği ve varlığınıza mal olduğu aşama burasıdır. Tüm egzersizler bu aşamada yapılır. Ancak nasıl ki konuşurken hangi kelimeleri kullanacağınızı özel olarak düşünmezsiniz, nasıl ki kendiliğinden yürürseniz, aynı durumu yeni kazanacağınız yetenekleriniz için de sağlamalısınız. Kendiliğinden okuyabildiğiniz gibi, kendiliğinden etkili okuyabilmelisiniz.
4.Aşama: Bilinçsiz Yeteneklilik: Bu aşama başarının zirvesine çıktığınız aşamadır. Piyano çalan sanatçının tuşlara düşünmeden dokunduğu gibi, on parmak yazan daktilocunun hangi parmağının hangi tuşa gittiğini fark etmediği gibi olmalıdır her şey. Yani tam olarak otomatikleşmelidir. Otomatikleşme aşamasına ulaşmadığınızda her tekniği ayrı ayrı düşünmek ve bilinçli şekilde uygulamak zorundasınız. Oysa tüm başarı alanlarının gerektirdiği yüzlerce yetenek vardır ve bunların hepsini bir arada düşünemezsiniz. Kaldı ki düşünmeye kalktığınızda asıl işinize, yani öğrenmeye ayıracak dikkat enerjisi bulamazsınız. Burada sözünü ettiğimiz dört temel aşamayı kendi çabalarınızla da aşmaya çalışabilirsiniz. Ancak kontrollü seminer ortamında yapılacak çalışmaların çok daha sağlıklı olacağını anlayabiliyorsunuz.
Hızlı Okuma&Etkili Öğrenme:
Temel Kavramlar
Okuma: Okuma beynin gözler vasıtasıyla yazılı metinleri kullandığı, özel bir öğrenme sürecidir. Okuma gözlerin yazılı metinlere bakarak resimlerini çekmesiyle başlar, beynin bu resimlerden anlam çıkarmasına kadar devam eder. Okuma süreci üç aşamada gerçekleşir: Görme, tanıma ve kavrama.. Okumanın etkinlik düzeyi ise kavramayı takip eden belleme ile belirlenir.
Hızlı Okuma: Belli bir sürede daha fazla miktarda metin okuyabilme yeteneğidir. Yüksek eğitimli kişilerin hızları 150-250 kelime/dakika arasında değişir. 150 kelime/dakika altındaki hız, “yavaş” olarak tanımlanabilir. Bireysel anlamda 2000-4000 kelime okuma hızları deklare edenler bulunsa da bunlar tam olarak gerçeği yansıtmamakta veya çok özel bir kısım yeteneklerin bir sonucu olarak görülmektedir. Hızlı okuma çalışmalarına katılarak gerekli egzersizleri yapanların ulaştıkları 500-1000 kelime/dakika arasındaki hızlar ulaşılabilen oldukça yeterli ve başarılı hızlardır. Seminer boyunca kavramayla da uyumlu olarak 500 kelime/dakika hız hedeflenmiştir. Beyin zaman içinde kavrama uyumunu sağladıkça bu hızın üzerine çıkılabilir.
Etkili Okuma: Okumanın temel amacı olan “öğrenmenin” yüksek düzeyde gerçekleşmesi durumudur. Diğer bir deyişle okunanın anlaşılması durumudur.
Etkin Okuma: Etkililik, hızlı okuma, kapsamlı kavrama ve tüm bu sürecin hayata etkisini artırma yeteneğidir.
Süper Okuma: Hızlı, etkin ve etkili okumanın bir arada gerçekleştirildiği süreci anlatmak için tarafımızdan üretilmiş bir ibaredir. Süper okuyucu, çok başarılı şekilde görür, tanır, kavrar ve beller. Öğrendiklerini de hayatını zenginleştirmek için kullanır.
Blok okuma: Birden fazla kelimeyi tek odaklanmada okuyabilme yeteneğidir. Seminerlerimizde 2 kelimeden 4 kelimeye kadar geliştirilmesi için çalışılacaktır.
Sıçrama-Odaklanma: Gözlerimiz satırlar üzerinde sıçrama-odaklanma yapmak suretiyle okurlar. Aşağıdaki çizimde görüldüğü gibi, gözler kelimeler üzerinde tek tek odaklanır; bir kelimeye tam odaklandığı anda okur ve sonra sıçrayarak diğer kelimeye odaklanır. Gözlerimiz sıçrama esnasında değil, odaklanma esnasında görürler. Toplam okuma süremizin %95i odaklanma sırasında harcanırken, %5i sıçrama esnasında harcanır.
kelime kelime kelime kelime kelime
Aktif Görüş Alanı(AGA): Gözün tek odaklanmada kesin olarak gördüğü ve okuduğu alandır. Bu alan yatay ve dikey boyutlarıyla eliptik bir görüntü oluşturur. AGAnın büyüklüğü kesin olarak tanımlamaz. Ancak 12 puntoluk karakterlerle yazılan metinlerde 7 cm ye kadar çıkarılabilecek olan AGAdan söz edebiliriz.
I---------------------------------------------------------------------I
Okuduğumuz kelimelerin büyüklüğüne göre AGA değişir. Ancak AGAnın son bir sınırı vardır.
Potansiyel AGA: Bir kişinin potansiyel olarak geliştirebileceği maksimum AGA düzeyidir. Bu düzey her iki gözün de birlikte görebildiği alanı kapsar. Gördüklerimizin en solunu sadece sol göz ve en sağını sadece sağ göz görüntülemekte; ortada kalan alanın görüntüsünü her iki göz birden almaktadır.
Görme Açısı: Gözün görebildiği alanın sağ-sol uçları arasındaki açıdır. Normal şartlar altında bu açı 150 derecedir.
Görme: Işık vasıtasıyla taşınan görüntülerin gözler tarafından toplanması ve elektriğe çevrilmesi sürecidir. Elektriğe yüklenen bilgi sinir ağlarıyla beyne iletildiğinde görme işlemi biter. Gözlerin görüntülemesi, gözler açık olduğu sürece devamlıdır. Gözler sağlıklı ise görme her zaman sağlıklıdır. Göz rahatsızlığı varsa hızlanmanın ilk aşamasında kendini belli edecektir. Görme kusuru olanların gözlük veya lens kullanmaları halinde okumalarının olumsuz etkilenmesi engellenebilir.
Tanıma: Gözlerden gelen sembollerin hafızada yerleşik sembollerle karşılaştırılması olayıdır. Tanıma aşamasında bu sembollerin sadece zati anlamları vardır. “zarf” kelimesini düşünelim: Tanıma işlemi “z”, “a”, “r” ve “f” sembollerinin kavranmasıyla gerçekleşir. Bu sembollerin bir araya geldiklerinde oluşturdukları sembol bloğunun anlamı olan zarfın resmi ise henüz kavranmamıştır.
Kavrama: Beynin tanıdığı sembol bloklarına yüklenen imajların, anlamların idrak edildiği an, kavrama anıdır. Kavramayı daha iyi tanımak için şu örneğe bakalım: Japonca bir kelime olan “gakse”yi tanırsınız, ama Japonca anlamını bilmiyorsanız kavrayamazsınız. Aynı anlama gelen “student” kelimesini İngilizce bilginiz varsa kavrayacaksınız. Türkçede “öğrenci” dediğinizde ise bu kelimeyi hemen hem tanıyacaksınız hem de kavrayacaksınız.
Belleme: Kavranan bilginin tekrar kullanılabilecek şekilde uzun süreli hafızaya yerleşmesidir. Bellediğimiz bilgiyi istediğimiz hatırlayabiliriz. Ama her an ve güçlü şekilde hatırlanabilmesi için güçlü kaydedilmesi gerekir. Çünkü güçlü kayıt ettiğimizde bilgi nöronlarımıza sağlam şekilde yerleştirilmiştir. Ayrıca bilgiye giden yol da iyi kurulmuştur.
Zihinsel Sağlık: Bu kavramdan, psikolojik hastalıklardan uzak olma durumu kast edilmiyor. Burada sağlıklı zihin her an yeterince oksijen, glikoz ve enzimlerle beslenebilen zihindir. Yani tam performans gösterebilmesi için her türlü maddi ihtiyacı karşılanabilen zihindir.
Süper Sağlık: Zihin sağlığını etkileyen biyolojik ve psikolojik faktörleri en iyi şekilde yönetme durumunu ifade etmek için tarafımızdan üretilmiş bir ibaredir. Söz konusu faktörleri en iyi kullananlar süper sağlıklı olmaya hazırdırlar.
Biyolojik Faktörler: Süper sağlığın oluşturulmasında kullanacağımız temel faktörleri ifade etmektedir. Bu faktörler yemek, uyku, soluma ve kondisyon durumuna ilişkin temel alışkanlıklarımızdır.
Psikolojik Faktörler: Stres mekanizmasını devreye sokup zihnimizi tahrip eden bir kısım inançları ve tutumları içermektedir. Bunları korku, kötümserlik, ümitsizlik gibi isimlerle tanımlayabiliriz.
Süper Hafıza: Hayatımızı kontrol ederek ve bazı teknikleri uygulayarak, sınırlarını çizmekte zorlandığımız hafıza potansiyelimizin daha büyük bir bölümünü kullanma durumunu ifade etmek için tarafımızdan üretilmiş bir ibaredir.
Temel Hafıza Araçları: Bu araçlar hafızamızı kuvvetlendirmek için başvuracağımız duyu ve duygu faktörleridir. Hayal gücü, aktif imajinasyon yeteneği, görsel, işitsel, dokunsal canlandırma, kurgulama gibi konular Temel Hafıza Araçları çerçevesinde işlenmektedir.
»
Yorum yok
» Yorumu Gönder
|
Hızlı Okuma Teknikleri 
