Dinsel bir tören havasında geçen hipnoz seansları aslında abartıldığı kadar mistik değil. Hipnoz altındayken kişi her denileni yapar mı? Söylediklerini daha sonra hatırlar mı? Hipnozla tedavi yapılabilir mi? İşte hipnoz hakkında bilmek istediğiniz herşey...

Hipnozdan korkmayın
Gerek Doç. Dr. Kerem Doksat, gerekse Dr. Şeref Özer toplumda hipnoza karşı bir korku olduğu görüşündeler. Bu korkunun temelinde en başta hipnotize olduktan sonra söylenmemesi gereken şeyleri söyleme, bütün sırları ortaya dökme geliyor. İkinci olarak ise kontrolü kaybetme ya da hipnoz yapan kişinin kontrolüne girme korkuları yatıyor. Ama bu temel korkular yersiz. Çünkü hipnoz sırasında yapmak istenmeyen hiçbir davranış, söylemek istenilmeyen hiçbir söz söylenmez. Hipnoz sırasında uygulayıcı, hipnotize olan kişiye tecavüz edemez, ona verdiği telkinlerle kedi gibi miyavlamasını ya da çırılçıplak soyunmasını sağlayamaz. 

Hipnozun tanımı
Psikiyatrist Şeref Özer hipnozu, bakışla, sözle ya da bazı yardımcı nesneler kullanarak ve telkin ile oluşturulan özel bir durum olarak tanımlarken, psikiyatrist Kerem Doksat hipnozun kesinlikle bir uyku hali olmadığını belirtiyor. Dr. Doksat, "Hipnoz sırasında kişinin idrak alanı daraltılıyor. Bunu da şöyle açıklayabiliriz: Kişinin bilinci şişmiş bir balonsa, hipnoz sırasında bu balon biraz sönüyor, ki bu anlamda uykuya yaklaşma söz konusu, ama tavşan balonların kulakları gibi özel bir saha da iyice şişiyor. Hipnozdaki o trans hali aslında günlük hayatta hepimiz yaşarız. Televizyon seyrederken çevremizdekileri duymama bir hipnoz örneğidir. Bu durumda kişinin dikkati bir alanda yoğunlaştığından çevresinden soyutlanır. Günlük hayattan bir diğer hipnoz örneği ise, trafik kazalarının en çok düz otobanlarda öndeki arabaya çarpma şeklinde olduğu. Derine inildiğinde virajlı olmayan dümdüz otobanlarda, kişilerin yolda bulunan kesik çizgilere bakarak hipnotize olmaları sonucu kontrolü kaybedip, öndeki araca çarpmaları olarak saptanmış. 

Amaç değil araç
Dr. Kerem Doksat ve Dr. Şeref Özer, hipnozun bir araç değil hastalığın tedavisinde kullanılacak bir araç olduğu üzerinde önemle duruyorlar. Her ikisi de hipnozu bir şırıngaya benzetiyorlar. "Şırınganın içine konan ilaç, hangi hastaya ve kim tarafından yapılacağı şırıngadan nasıl daha önemli ise, hipnozu da uygulayacak kişi, kime, hangi amaçla uygulanacağını ve hipnoz yapıldıktan sonra nelerin izleneceği, hipnozun kendisinden daha önemlidir" diyen uzmanlar, bir kişiyi hipnotize etmenin zor olmadığını, herkesin öğrenebileceği bir yöntem olduğunu vurguluyorlar. Doktor olmayan, özellikle medyum, tarikat liderleri, falcı ve büyücü gibi kişilerin de uyguladığı hipnoz istenmeyen sonuçlar doğurabilir. 

Kimlere uygulanır

İki ana gruba ayrılır: 
1. Psikiyatrik hastalıklarda: 
* Tik bozukluklarında, 
* Kekemelikte, 
* Gece idrar kaçırmalarında, 
* Psikojenik ağrı bozukluklarında, 
* Obesite (şişmanlıkta), 
* Anoreksiya-Blumia (yeme bozukluklarında), 
* Bağımlılıklarda (alkol, sigara), 
* Panik bozukluklarda, 
* Fobilerde, 
* Dissosiyatif bozukluklarda (çoğul kişiliklerde, geçici hafıza kayıplarında), 
* Sosyal fobilerde , 
* Konversiyon bozukluklarında. 
Örneğin: Fobilerin hipnozla tedavisinde kişi neden korkuyorsa hipnoz sırasında yavaş yavaş korktuğu durum ya da nesne ile yüzleşmesi, ondan korkacak bir şeyin olmadığı yolundaki telkinlerle birlikte sağlanır. Kedi fobisi olan bir kişi hipnotize edildikten sonra kedinin bulunduğu bir ortamda hissettirilir. Daha sonra kademeli olarak kişinin kediye (sözde) yaklaşması, onu kucağına alması, sevmesi sağlanır. Hipnoz sırasında böyle bir deneyim edinen kişi gerçekte de bunu yapabilecektir. 
 
 

2. Psikiyatrik olmayan hastalıklarda: 
* Cilt döküntülerinde, 
* Migrende, 
* Astımda, 
* Ağrısız doğum için, 
* Kanser ağrılarını azaltmakta, 
* Anestezi yapmaksızın diş tedavisinde, dişçi korkusunda, cerrahi ameliyatlarda; 
Örneğin: dişçiden korkan bir kişi hipnotize edilip uygun telkinler verildiğinde bu fobisini yenebiliyor. 

Bugün Tıbbi Hipnoz Derneği'nde psikolog ve psikiyatristlerin yanısıra dişçiler de üye olarak bulunuyor. Doç. Dr. Kerem Doksat diş hekimliği bölümünde okuyan öğrencilere hipnoz dersleri veriyor. Çünkü doktor korkusu, anesteziye dayanıksızlık en çok diş hastalıkları alanında meydana geliyor. Bu konuda Kerem Doksat dişçilerin hipnozu sadece kendi alanlarındaki korku, anesteziye dayanıksızlık durumlarında kullanılması gerektiğini önemle vurguluyor. 
 
 

3. Eğitimde 
* Öğrencilere sınav stresini azaltmak için, 
* Öğrencilerde dikkatin yoğunlaştırılması için, 
* Ezberleme, hafızayı kuvvetlendirme, motivasyon, öğretmeni-dersi-okulu sevmede, hedef oluşturmada. 

Kimlere uygulanmaz
Dişçi korkusu gibi sigarayı bırakmak ya da zayıflamak için de hipnoz başvurulan yöntemler arasında. Dr. Kerem Doksat asıl olanın kişinin sigarayı bırakmayı ya da zayıflamayı istemesi, bunun için çaba harcaması. "Sigarayı bırakmayı istemeyen bir kişiye yüzlerce hipnoz seansı gerçekleştirin, yine de sigarayı bıraktıramazsınız. Hipnoz sırasında kişiye istemediği hiçbir şeyi yaptıramazsınız" diyen Doksat, bazı psikolojik rahatsızlıklarda hipnozun kesinlikle kullanılamayacağını belirtiyor. Bunlar şizofreni, paranoya, manik-depresif denen psikotik rahatsızlıklar, psikotik olmak sınırında olmayı belirten borderline vakaları, obsesif-kompulsif (takıntılı kişilik) ve narsizm. Dr. Şeref Özer hipnozun tek başına hastalıkları iyileştirmediği, tedavide kullanılan yöntemler içinde sadece bir araç olduğunu, doktor olmayan kişilerin uyguladığı hipnoz seanslarının ya hiçbir işe yaramadığını ya da hastanın durumunu ağırlaştırdığını belirtiyor. 

Self Hipnoz
Bir yerden sonra hipnoz hem maddi hem de manevi anlamda, hasta doktor arasında bir bağımlılık oluşturuyor. Self hipnosiz, kişinin kendi kendini hipnotize etmesi demek. Hipnoz sırasında doktor hastasına (parmak şıklatmak ya da avucunu sıkmak gibi) bir anahtar verir ve bu sembolü gerekli gördüğü zaman yaptığında hipnoza gireceği telkinini verir. Hastanın zorlandığı durumunda bu işareti yaparak hipnoz sırasında ulaştığı rahatlamayı, hissederek sakinleşir. Anksiyete yaşayan bir kişiye doktoru hipnoz sırasında bir atakla karşılaştığında baş parmağını avunucunun içine alarak elini yumruk haline getirdiğinde aynı şimdi olduğu kadar kendini rahat hissedeceğini, anksiyetesinin geçeceğini telkin eder. Kişi böyle bir durumla karşılaştığında doktorunun telkinine uygun olarak, elini yumruk haline getirerek hipnoz sırasındaki rahatlama hissini yeniden yaşar. Böylece self hipnosiz gerçekleşir. 

Hipnozun tarihçesi
Hipnoz kelimesinin esin kaynağı mitolojide uyku tanrısı olan Hypnos'dur. Hipnozun hastalıkların tedavisinde uygulanması, yani Mesmer'le olur. Daha sonra hipnozu birçok bilimadamı uygulamaya başlar. Psikolojinin babası olarak nitelendirilen Freud, hipnozu kısa bir süre histerik hastalarının tedavisinde kullanır, daha sonra serbest çağrışım tekniği bunun yerini alır. Şartlı reflex görüşüyle psikolojide çığır açan Pavlov ise hipnozu açıklamaya çalışmış. Pavlov'a göre hipnotizörün telkinleri ile sujenin (hipnotize olan kişi) korteksi (beyinin en dış kısmı, beyinin kabuğu) inhibe olmaya başlar. Ama buna karşılık çok az bir alan inhibe olmadan, hatta daha aktif bir hale geçerek hipnotizörün telkinlerine karşı şartlı reflex geliştirir.

Email (Üyeler adresinizi göremez)

İsim

Başlık

Yorum

Gönder